Egzama cildinizde geçmeyen kaşıntı, kuruluk, kızarıklık ve zaman zaman alevlenen döküntüler varsa, bunun nedeni yalnızca “hassas cilt” olmayabilir. Egzama, cilt bariyerinin zayıflaması ve bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesiyle ilişkilendirilen, dönem dönem artıp azalabilen yaygın bir cilt problemidir. En sık görülen tipi atopik dermatittir ve özellikle çocukluk çağında başlasa da erişkinlerde de devam edebilir ya da sonradan ortaya çıkabilir.

Egzamanın tek bir nedeni yoktur. Bugün elimizdeki güçlü global kaynaklar; genetik yatkınlık, cilt bariyerindeki bozulma, bağışıklık sisteminin aşırı duyarlılığı ve çevresel tetikleyicilerin birlikte rol oynadığını gösteriyor. Yani çoğu hastada sorun tek başına sabun, stres ya da alerji değildir; bunlar çoğu zaman zaten yatkın olan cildi tetikleyen parçalardır.

Egzama Nedir?

Egzama, cilt bariyerinin zayıflaması ve bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesiyle ilişkilendirilen, dönem dönem artıp azalabilen yaygın bir cilt problemidir. En sık görülen tipi atopik dermatittir ve özellikle çocukluk çağında başlasa da erişkinlerde de devam edebilir ya da sonradan ortaya çıkabilir.

 

Egzama Neden Olur

Sağlıklı cilt, suyu içeride tutan ve dış tahriş edicileri dışarıda bırakan koruyucu bir bariyere sahiptir. Egzamada bu bariyer tam verimli çalışmaz Atopik dermatitte cilt bariyerinin; koku vericiler, toz akarları, kirlilik, duman ve benzeri dış etkenlere karşı daha geçirgen hâle gelebilmektedir. Ayrıca egzamada bariyer bozulduğu için suyun dışarı çıktığını, tahriş edicilerin ve bakterilerin daha kolay içeri girdiğini belirtir. Bu yüzden cilt önce kurur, sonra kaşınır, sonra daha da tahriş olur. Böylece egzamalar oluşmaya başlar. İlk oluşum aşamasında genelde ihmal edilse de aslında ihmal edilmemesi gerekir. Biran önce uzman bir dermatoloji doktoruna başvurulmalıdır.

 

Egzama Genetik midir, Aileden Gelir mi?

Evet, egzama ailevi yatkınlık gösterebilir. NIAID, alerjik hastalığı olan ebeveynlerin çocuklarında egzama gelişme olasılığının daha yüksek olduğunu bildiriyor. National Eczema Association ise atopik dermatitin en yaygın egzama tipi olduğunu ve genetik yatkınlıkla ilişkili olduğunu vurguluyor. Özellikle astım, saman nezlesi ve atopik bünyeyle birlikte görülen tablolar bu bağlantıyı destekler.

Egzama Stres, Alerji ve Yanlış Ürün Kullanımıyla Artar mı?

Birçok hastada evet. Stres, egzamayı tek başına oluşturan neden olmayabilir; ancak alevlenmeyi belirgin biçimde artırabilir. Bunun yanında parfümlü kozmetikler, yoğun içerikli cilt bakım ürünleri, saç boyaları, dezenfektanlar ve bazı metaller ciltte tahrişe ya da kontakt dermatite yol açabilir.

Yüzde, Elde ve Bacakta Çıkan Egzama Neden Farklı Görünür?

Egzama vücudun farklı bölgelerinde farklı davranabilir. Elde egzama daha çok sık yıkama, deterjan ve kimyasal temasıyla ilişkiliyken; yüzde egzama kozmetik ürünler, hava koşulları ve bariyer zayıflığıyla daha belirgin olabilir. Diz arkası, dirsek içi, boyun ve el bilekleri atopik dermatitte sık tutulan alanlardır. Bu yüzden “egzama” tek başlık olsa da her bölgede aynı ürün, aynı bakım ve aynı tedavi yaklaşımı doğru olmayabilir.

Egzama Nasıl Geçer?

Egzamada amaç yalnızca kızarıklığı bastırmak değildir. Cilt bariyerini onarmak, tahriş edicileri azaltmak, düzenli nemlendirmek ve gerekiyorsa tıbbi tedavi kullanmak gerekir. NHS, atopik egzamada tam bir kesin tedavi olmadığını; ancak belirtilerin uygun tedaviyle kontrol altına alınabildiğini belirtir. Temel yaklaşım genellikle düzenli nemlendirici kullanımı ve alevlenme dönemlerinde hekim önerisine göre topikal tedavilerden oluşur.

Egzamada En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Egzamalı ciltte en büyük hatalardan biri, cildi kurutana kadar yıkamak ve sık sık yeni ürün denemektir. Çok sıcak suyla duş almak, sert lif kullanmak, kokulu ürünler sürmek ve kaşıntıyı artıran kumaşları tercih etmek tabloyu kötüleştirebilir. Ayrıca yalnızca semptom çıkınca bakım yapmak da yetersiz kalır; egzamada düzenli cilt bakımı alevlenme olmayan dönemde de sürmelidir.

En İyi Dermatoloji Doktoru

En iyi dermatoloji doktoru dediğimizde akıllara ilk gelen isim Nermin Filizci Varılsüha’dır. En iyi dermatoloji doktorları arasında adından çokça söz ettiren Dr. Nermin Varılsüha 15 yılı aşkın tecrübesiyle dermokozmetik ve dermatolojik tüm tedavileri İzmir Alsancak da yer alan özel kliniğinde hastalarına kesintisiz hizmet vermektedir.

Sonuç

Egzama; tek bir nedenden değil, genetik yatkınlık, bozulmuş cilt bariyeri, bağışıklık sistemi hassasiyeti ve çevresel tetikleyicilerin birleşiminden ortaya çıkar. Bu nedenle “egzama neden olur?” sorusunun cevabı kişiden kişiye değişebilir. Ancak ortak nokta şudur: cildi tahriş eden etkenleri azaltmak, düzenli nemlendirmek ve doğru zamanda doğru tedaviyi uygulamak, egzama kontrolünde en güçlü adımdır. Global kaynakların ortak mesajı da budur: egzama yönetilebilir bir durumdur, fakat doğru bakım ve doğru takip gerektirir.

Sık Sorulan Sorular

1) Egzama neden olur?

Egzama genellikle genetik yatkınlık, cilt bariyerindeki bozulma, bağışıklık sisteminin aşırı tepkisi ve çevresel tetikleyicilerin birleşimiyle ortaya çıkar.

2) Egzama bulaşıcı mıdır?

Hayır. Egzama bulaşıcı değildir; kişiden kişiye geçmez.

3) Stres egzama yapar mı?

Stres tek başına ana neden olmayabilir ama alevlenmeleri artırabilir ve kaşıntıyı şiddetlendirebilir.

4) Egzama hangi bölgelerde daha sık görülür?

Yüz, boyun, dirsek içi, diz arkası, eller ve el bilekleri sık tutulan alanlardandır.

5) Egzama tamamen geçer mi?

Atopik egzama için her hastada kesin bir kür yoktur; ancak uygun bakım ve tedaviyle belirtiler kontrol altına alınabilir.

6) Egzama ile alerji aynı şey midir?

Hayır. Alerjiler egzama alevlenmesini tetikleyebilir ama egzama tek başına sadece alerjiden ibaret değildir.

7) Egzama için ne zaman doktora gidilmeli?

Çatlama, sulantı, enfeksiyon şüphesi, şiddetli kaşıntı veya evde bakımla düzelmeme durumunda dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.

 

İzmir Dermatoloji Doktoru | Uzm. Dr. Nermin Filizci Varılsüha